Soms komen afzonderlijke gebeurtenissen samen om te vertellen dat de tijden veranderen. De keuze van de Amerikanen voor Donald Trump, het politieke einde van de Canadese premier Justin Trudeau, het afscheid van de factcheckers op Facebook en de ergernis bij Europese leiders over de grote mond van Elon Musk. Er zijn nieuwe krachten aan het werk en de oude verliezen rap terrein.
Wie in de terugkeer van Donald Trump naar het Witte Huis alleen een politieke omwenteling ziet, gaat voorbij aan de culturele aardverschuiving die er onder ligt. Trump vergaarde niet alleen het presidentschap, maar ook een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en in de Senaat. En hij kreeg de popular vote, de meeste stemmen. Twee miljoen meer dan zijn tegenstander Kamala Harris.
En zulke beste papieren had Trump nou ook weer niet. Zijn hoge leeftijd (78 jaar), een veroordeling in een strafzaak en zijn (vermeende) rol bij de bestorming van het Capitool vier jaar geleden zouden menig zwevende kiezer toch in de armen van Harris hebben moeten drijven. Niet dus.
Progressieve thema’s verliezen urgentie
Harris kon rekenen op de steun van Hollywood en prominente tv-persoonlijkheden, maar dat liet gewone kiezers koud. Progressieve thema’s als abortus en de ’vrijheid te mogen kiezen van wie je houdt’ hadden hun urgentie bij kiezers al enige tijd verloren.
Bij de Amerikaanse noorderburen in Canada lijkt het niet anders. Premier Trudeau kondigde maandag zijn vertrek aan. Hij had al geen meerderheid in het parlement, maar het groeiende wantrouwen jegens hem in zijn eigen partij maakt doorregeren onmogelijk. Nieuwe verkiezingen worden gehouden in maart. Peilingen voorspellen een klinkende overwinning voor de no nonsense conservatief Pierre Poilievre.
Trudeau politicus uit ander tijdperk
Trudeau is een politicus uit een ander tijdperk, uit de jaren van Occupy Wall Street en Black Lives Matter. De dood van de Amerikaan George Floyd in 2020 bleek in westerse landen een krachtige aanjager van het woke-activisme; een marxistische politieke ideologie die op universiteiten, bij overheden en in het bedrijfsleven steeds meer voet aan de grond heeft gekregen.
Nu blijkt dat het oppoken van verzonnen tegenstellingen tussen blanke heteroseksuelen en etnische of andere minderheden een weinig vruchtbare manier is, om mensen te laten samenleven.
Volgens gewone burgers is de samenleving in dit activisme te ver doorgeschoten. Inmiddels komen we overal het dwingende karakter van de woke-cultuur tegen. Van genderneutrale toiletten en taalinstructies tot manlijke sporters in vrouwencompetities. Ideeën die ons worden opgedrongen via de media, het onderwijs en speciale cursussen, waar werknemers leren over hun ’onbewuste vooroordelen’ tegenover minderheden.
Kinderen leren op school dat mannen zwanger kunnen worden, ouders horen dat dragqueen-optredens goed zijn voor hun kroost en leerlingen dienen zich al op jonge leeftijd af te vragen of ze een jongen of een meisje willen zijn.
Het gaat ideologen om veroveren van macht
Het gaat de ideologen al lang niet meer om de acceptatie van minderheden, maar om het veroveren van macht op scholen, redacties en bij cultuurfondsen, waar de subsidies worden verdeeld ten gunste van de zogenaamde ’gemarginaliseerde groepen’. Het draait ook allang niet meer om acceptatie, maar om het vieren van diversiteit en inclusie. En wie niet meeviert wordt gecanceld.
Het is deze politieke cultuur, waarin slachtofferschap gevierd en beloond wordt, waar gewone burgers geen boodschap meer aan hebben. Het is niet toevallig dat Meta-baas Mark Zuckerberg deze week aankondigt dat het over en uit is met de factcheckers op zijn sociale mediakanalen Facebook en Instagram. In navolging van X (voorheen Twitter) laat Zuckerberg de correcties voortaan over aan de gebruikers zelf. Wie op X vertoeft ziet dat die methode doorgaans prima werkt.
Zuckerberg erkent dat de correcties in veel gevallen politiek gemotiveerd zijn en soms dogmatisch politiek-correct. Een moderne inquisitie die jaagt op het onvertogen woord. Net zoals dat op Twitter het geval was voor Elon Musk het overnam.
Werkelijkheid heeft Monty Python ingehaald
De christelijk-satirische website The Babylon Bee dreigde in 2020 nog alle toegang tot sociale media ontzegd te worden, omdat het een grap had gemaakt over de Amerikaanse admiraal en transgender Rachel Levine. En nog steeds worden de grappen van deze parodie-website gefactcheckt door de ’feitencontroleurs’ van Snopes en USA Today. De werkelijkheid heeft Monty Python al lang ingehaald.
Maar er zijn nog steeds mensen van alle kleuren en achtergronden met gezond verstand. Zij willen op een open manier omgaan met een ander, maar raken verstrikt in gevoeligheden over groepskenmerken en wat ze wel en niet mogen zeggen op hun werk of onder hun vakantiefoto’s op sociale media. Die mensen zijn in de meerderheid en rekenen via verkiezingen af met een oude rigide correcte cultuur en politici die voorbij zijn.
Zoals Trudeau en de Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Keir Starmer en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Die laatste drie beklagen zich over de boude uitspraken, die Elon Musk doet over hun politieke nalatenschap. Meningen afserveren als ’inmenging in binnenlandse aangelegenheden’ was voorheen voorbehouden aan bange leiders van onvrije landen. Maar het blijk ook een reflex te zijn van Europese leiders die er slecht voorstaan bij een meerderheid van hun kiezers.
Deze column verscheen op 8 januari 2025 in De Telegraaf
Reactie plaatsen
Reacties